नगररचना योजना

नगररचना योजना

• पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (PMRDA) यांनी महाराष्ट्र प्रादेशिक व नगररचना अधिनियम, 1966 च्या कलम 60(1) अंतर्गत 05/08/2017 रोजी म्हाळुंगे-माण प्रारूप नगररचना योजना क्र. 1 तयार करण्याचा आपला मनोदय जाहीर केला. त्यानंतर अधिनियमानुसार सर्व वैधानिक प्रक्रिया पूर्ण करून योजना 29/08/2019 रोजी शासनाकडे मंजुरीसाठी सादर करण्यात आली. त्यानंतर कलम 86(1)(a) अंतर्गत प्रारूप म्हाळुंगे-माण नगररचना योजना क्र. 1 मंजूर करण्यात आली असून तिची अधिसूचना महाराष्ट्र शासन राजपत्र, भाग 1, पुणे येथे प्रकाशित करण्यात आली आहे.
• निळ्या पुररेषेमुळे प्रभावित झालेल्या भूखंडांमध्ये बदल करण्यासंबंधी नगररचना योजनेचा पहिला बदल नकाशा प्राधिकरणाने प्रसिद्ध केला आहे. हा बदल महाराष्ट्र प्रादेशिक व नगररचना अधिनियम, 1966 च्या कलम 68(2) अंतर्गत मंजूर करण्यात आला असून शासनाकडे अंतिम मंजुरीसाठी पाठविण्यात आला आहे.
• महाराष्ट्र शासनाच्या आदेशानुसार, 04/10/2017 रोजी 11 गावांचा समावेश जाहीर करण्यात आला आणि काही भागांचा समावेश करून पुणे महानगरपालिकेच्या सीमांमध्ये बदल करण्याचा शासनाचा मनोदय व्यक्त करण्यात आला. त्यानुसार म्हाळुंगे सह 23 गावांचा समावेश करण्याचा शासन निर्णय प्रसिद्ध करण्यात आला. या महानगर क्षेत्राचा (11 + 23 = 34 गावे) सुसूत्र आणि नियोजित विकास व्हावा म्हणून महाराष्ट्र शासनाने या क्षेत्रास पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (PMRDA) साठी अधिसूचित क्षेत्र घोषित केले आणि PMRDA ला या क्षेत्रासाठी विशेष नियोजन प्राधिकरण म्हणून नियुक्त केले.
• या नगररचना योजनेचे क्षेत्रफळ 250 हेक्टर आहे. या प्रारूप नगररचना योजनेखालील जमीन कृषी अविकसित क्षेत्रात येत असल्याने, हिंजवडी आयटी पार्क लगतच्या परिसरात निवासी, व्यापारी आणि औद्योगिक क्षेत्रांचा समावेश असलेली मिश्र-वापर विकास योजना प्रस्तावित करण्यात आली आहे. म्हाळुंगे-माण नगररचना योजना क्र. 1 हा प्रकल्प हिंजवडीजवळ असल्याने त्या परिसरातील माहिती तंत्रज्ञान कंपन्यांना त्याचा लाभ होणार आहे. तसेच हा प्रकल्प पुणे मेट्रो लाईन-3 जवळ असल्यामुळे भविष्यात या परिसरात मोठ्या प्रमाणावर विकास होण्याची अपेक्षा आहे.
• सदर नगररचना योजनेसाठी पर्यावरणीय मंजुरीसंदर्भात आवश्यक असलेले ना हरकत प्रमाणपत्र (NOC) प्राप्त झाले आहे.
• सदर नगररचना योजनेअंतर्गत काही अंतर्गत रस्त्यांवर लहान व मोठे पूल बांधण्याचे तसेच दर्शकफलक बसविण्याचे काम सुरू आहे.
• आर्थिक वर्ष 2024–25 मध्ये म्हाळुंगे-माण नगररचना योजनेअंतर्गत विविध विकास कामांसाठी प्राधिकरणाच्या अंदाजपत्रकात ₹150 कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे. तसेच केंद्र शासनाच्या अमृत 2.0 योजनेअंतर्गत ₹340 कोटींचा जलपुरवठा आणि मलनिस्सारण प्रकल्प मंजुरीसाठी प्रस्तावित आहे. या प्रकल्पासाठी तांत्रिक मान्यता मिळविण्याची प्रक्रिया महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरण, पुणे येथील मुख्य अभियंत्यांकडे सुरू आहे.
• 30.03.2022 रोजी झालेल्या माननीय प्राधिकरण समितीच्या बैठकीत प्रत्यक्ष कामाच्या व्याप्तीच्या आधारे टप्प्याटप्प्याने कामे करण्यास मंजुरी देण्यात आली. त्यानुसार ₹18 कोटींच्या कामांचा—5 नगररचना योजनांचे सीमांकन आणि 5 पुलांच्या बांधकामाचा—सध्या अंमलबजावणी टप्पा सुरू आहे. शासनाची अंतिम मंजुरी मिळाल्यानंतर आर्थिक वर्ष 2024–25 मध्ये उर्वरित कामे पूर्णपणे सुरू करण्यात येतील. यात सर्व उर्वरित रस्त्यांचे बांधकाम, जलवितरण जाळे, मलनिस्सारण जाळे, वादळी पाणी निचरा जाळे, युटिलिटी डक्ट्स, पदपथ, सायकल ट्रॅक, विद्युत खांब बसविणे, तसेच जलशुद्धीकरण केंद्र (WTP), मलशुद्धीकरण केंद्र (STP), उंच जलसाठा (ESR) आणि पंपगृहे बांधणे यांचा समावेश आहे.
• म्हाळुंगे-माण नगररचना योजनेची अंतिम मंजुरी शासनाकडे प्रलंबित आहे.
• म्हाळुंगे-माण नगररचना योजनेचा अंदाजपत्रक तयार करण्यात आला असून त्यात रस्ते, जलपुरवठा (WTP), मलनिस्सारण (STP), वीज, उद्याने इत्यादी कामांचा समावेश आहे. एकूण अंदाजे खर्च सुमारे ₹1,100 कोटी इतका आहे.