विकास परवानगी विभाग
पुणे महानगर प्रदेश क्षेत्रातील ६९७ गावांसाठी (पुणे महानगरपालिकेत नव्याने समाविष्ट २३ गावांसह) पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणास (PMRDA) विशेष नियोजन प्राधिकरण (SPA) म्हणून नियुक्त केले आहे.
विकास परवानगी विभागामध्ये महाराष्ट्र महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण कायदा, २०१६ आणि महाराष्ट्र प्रदेश आणि नगर नियोजन कायदा, १९६६ यांच्या तरतुदीनुसार कामकाज चालते. विभाग १९९७ मधील मंजूर झालेल्या पुणे जिल्ह्याच्या क्षेत्रीय आराखड्याचे पालन करतो आणि २०२१ मध्ये PMRDA द्वारे प्रकाशित मसुदा विकास आराखडा देखील याच्या मार्गदर्शनानुसार अंमलात आणतो. PMRDA क्षेत्रासाठी विकास नियंत्रण आणि प्रोत्साहन नियमावली (DCPR)-२०१८ आणि पुणे महानगरपालिकेत नव्याने समाविष्ट २३ गावांसाठी एकत्रिकृत विकास नियंत्रण व प्रोत्साहन नियमावली (UDCPR)-२०२० या नियमांचे पालन केले जाते.
हा विभाग विविध सेवा पुरवतो, जसे की:
-
रेखांकन/बांधकाम परवानगी
-
जोते प्रमाणपत्र
-
भोगवटा प्रमाणपत्र
-
सुधारित विकास परवानगी
-
एकत्रिकरण / उपविभागणी परवानगी
-
TDR निर्मिती/वापर
-
आकाशचिन्ह परवानगी
-
गुंठेवारी नियमितीकरण
-
IOD (Intimation of Disapproval)
विकास परवानगी प्रक्रिया पारदर्शक होण्यासाठी तसेच प्रस्तावांची तपासणी व प्रकल्प प्रवर्तकांना ऑनलाईन साहाय्य होण्याकरिता सद्यस्थितीत विकास परवानगी विभाग BPMS प्रणालीद्वारे कार्यवाही करण्यात येते.
- PMRDA क्षेत्रातील बांधकाम क्रियाकलाप **विकास नियंत्रण व प्रोत्साहन नियमावली-२०१८** आणि लागू असल्यास **एकसंध विकास नियंत्रण व प्रोत्साहन नियमावली-२०२०** नुसार काटेकोरपणे पाळले जात असल्याची खात्री करणे.
- सर्व विकास परवाना अर्जांचे पुनरावलोकन करून सर्व बांधकाम/संरचनात्मक कायदे आणि DCPR नियमांचे काटेकोर पालन सुनिश्चित करणे.
- क्षेत्रीय आराखडा आणि मसुदा विकास आराखड्याच्या प्रस्तावांनुसार विकासाचे नियंत्रण आणि देखरेख करणे.
- सध्याच्या “प्रथम वाढ, नंतर विकास” या पद्धतीपासून “प्रथम विकास, नंतर वाढ” या संकल्पनेकडे बदल करणे.
- सर्व सरकारी प्रक्रियांना सार्वजनिक क्षेत्रात आणून पारदर्शक प्रशासनाचे वातावरण निर्माण करणे.
- ग्राहकांच्या प्रश्नांची आणि तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठी नागरिक-अनुकूल, फ्रंट-एंड इंटरफेस स्थापन करणे.
- कायदेशीर मान्यताप्राप्त हाउसिंग योजना प्रोत्साहित करून **बेकायदेशीर बांधकाम रोखणे**.
- प्रधानमंत्री आवास योजना, समावेशक हाऊसिंग इत्यादी सारख्या **सुलभ घरकुल प्रकल्पांद्वारे समावेशीपणा** वाढवणे.
- प्रशासनिक आणि नळसंबंधी अडथळे दूर करून **ग्रीनफिल्ड क्षेत्राचा विकास** प्रोत्साहित करणे.
- गरजेनुसार **साइट भेटी** घेणे.
- **वृक्ष प्राधिकरणाद्वारे पर्यावरण संरक्षण/सुरक्षा** सुनिश्चित करणे.

विकास परवानगी विभाग कार्यालयीन रचना
| अ. क्र. | दस्तऐवजाचे शीर्षक | डाउनलोड |
|---|---|---|
| 1 | पीएमआरडीए विकास नियंत्रण व प्रोत्साहन नियमावली (DCPR) – 2018 | Size: 3 MB |
| 2 | एकत्रित विकास नियंत्रण व प्रोत्साहन नियमावली (UDCPR) – 2020 | Size: 39 MB |
| 3 | पीएमआरडीए क्षेत्रात महाराष्ट्र गुंठेवारी कायदा अंमलबजावणी – एसओपी | GunthewariPolicy Size: 3 MB |
| 4 | पीएमआरडीए आकाशचिन्ह (हॉर्डिंग) परवानगी धोरण | Size: 3 MB |
| 5 | ऑनलाईन सेवा | Size: 48 KB |
| 6 | यूडीसीपीआर मधील वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ) | Size: 19.8 MB |
| 7 | महाराष्ट्र प्रादेशिक व नगररचना (दुरुस्ती) अधिनियम, 2025 | Size: 321 KB |
| 8 | विकास प्रस्तावासाठी आवश्यक कागदपत्रांची यादी – पीएमआरडीए परिपत्रक | Size: 2.99 MB |
| 9 | अद्ययावत यूडीसीपीआर 30.01.25 | Size:39.4 MB |
| 10 | पीएमआरडीएसाठी टीओडी नियमावलीबाबत शासन मार्गदर्शक सूचना | Size: 631 KB |
| 11 | महाराष्ट्र प्रादेशिक व नगररचना अधिनियम, 1966 मधील कलम 124B (2-1A) अंतर्गत पुणे मेट्रो लाईन–3 ला महत्त्वाकांक्षी शहरी वाहतूक प्रकल्प म्हणून घोषित केल्यामुळे वाढीव विकास शुल्क आकारणीबाबत |
Size: 631 KB |
| 12 | विकास परवानगी विभागामध्ये नस्ती प्राप्त करण्यापूर्वी पडताळणीबाबत | Size: 631 KB |
| 13 | विकास हक्क हस्तांतरण प्रमाणपत्र खर्चीची कार्यपद्धती सुधारित करणेबाबत | Size: 631 KB Size: 631 KB |
| 14 | महाराष्ट्र विधान मंडळाचे अधिनियम व राज्यपालांनी प्राख्यापित केलेले अध्यादेश व केलेले विनियम आणि विधी व न्याय विभागाकडून आलेली विधेयके (इंग्रजी अनुवाद) | Size: 631 KB |
| 15 | महाराष्ट्र विधान मंडळाचे अधिनियम व राज्यपालांनी प्राख्यापित केलेले अध्यादेश व केलेले विनियम | Size: 631 KB |







