दुमजली उड्डाणपूल – पुणे विद्यापीठ

आढावा

पुणे विद्यापीठ चौक येथे एकात्मिक दुमजली उड्डाणपुलाचे बांधकाम

पार्श्वभूमी

पुणे विद्यापीठ चौकातील अस्तित्वातील जुना उड्डाणपूल विद्यापीठ चौक आणि गणेशखिंड रोडवरील सर्व वाहतूक सांभाळण्यासाठी अपुरा ठरत होता. एकूण वाहतुकीपैकी केवळ 25% वाहतूकच उड्डाणपुलावरून चालत होती.
वाढती वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी आणि दीर्घकालीन वाहतूक नियोजन सुनिश्चित करण्यासाठी, सरकारने पुणे विद्यापीठ चौक आणि ई-स्क्वेअरसमोरील विद्यमान दोन उड्डाणपूल पाडून त्याठिकाणी मेट्रोसह एकेरी स्तंभांवर एकात्मिक दुमजली उड्डाणपूल उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे.
विद्यमान उड्डाणपूल पाडणे आणि दुमजली उड्डाणपूल बांधणे यासाठी मेट्रो सवलतदार कंपनी आणि पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (PMRDA) यांच्यात 26 मे 2020 रोजी करारावर स्वाक्षरी करण्यात आली.
पुणे महानगरपालिकेची मंजुरी घेऊन, वाहतूक अत्यल्प असताना COVID-19 लॉकडाऊनच्या काळात विद्यमान उड्डाणपुलांचे पाडकाम करण्यात आले.
जुलै ते ऑगस्ट 2020 दरम्यान पाडकाम पूर्ण झाले.
नव्या उड्डाणपुलाच्या बांधकामाचा करार 20 एप्रिल 2022 रोजी साक्षांकित झाला असून नियुक्त दिनांक (25 नोव्हेंबर 2021) पासून एकूण अंदाजित बांधकाम कालावधी 36 महिने आहे.
प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च ₹277 कोटी असून, किंमतवाढीमुळे अतिरिक्त खर्च लागू शकतो.

कामाची व्याप्ती

एकात्मिक डबल-डेकर उड्डाणपुलाची वैशिष्ट्ये

एकूण लांबी: 1.70 किमी (रॅम्पसह) आणि व्हायाडक्टची लांबी 1112.52 मीटर.
वाहतुकीची दिशा:
- औंध आणि बाणेरकडून शिवाजीनगरकडे जाणाऱ्या वाहनांसाठी दोन-लेन अप-रॅम्प उड्डाणपूल.
- शिवाजीनगरकडून बाणेर व पाषाणकडे तीन-लेन उड्डाणपूल, ज्यास दोन-लेन डाउन-रॅम्प्स असतील.
- औंध, बाणेर व पाषाणकडून सेनापती बापट रस्त्याकडे जाण्यासाठी At grade सुविधा.
विशेष रचना:
- पुणे विद्यापीठ चौकात वाहतूक प्रवाहाला अडथळा येऊ नये म्हणून 55 मीटर लांबीचा स्टील गर्डर स्पॅन करण्यात आला आहे.
पुणे महानगरपालिका (PMC) कडून अतिरिक्त कामे:
- शिवाजीनगरहून औंधकडे जाणारा, गव्हर्नमेंट पॉलिटेक्निकपासून राजभवनापर्यंत दोन-लेन, 680 मीटर लांबीचा अंडरपास.
- सेनापती बापट रस्त्याकडून बाणेर आणि पाषाणकडे जाणाऱ्या वाहतुकीसाठी उड्डाणपुलाला दोन-लेन रॅम्प जोडण्यात येणार आहे.

मंजुरी स्थिती

पुणे महानगरपालिकेच्या सर्वसाधारण सभेने 22 सप्टेंबर 2021 रोजी ठराव क्र. 132 अन्वये उड्डाणपूल प्रकल्पास अंतिम मंजुरी दिली.
PMC ने शिवाजीनगर–औंध अंडरपास व सेनापती बापट रस्ता उड्डाणपूल जोडण्या यांसह संबंधित प्रकल्पांची अंमलबजावणी करण्याची बांधिलकी दर्शवली आहे.

वाहतूक व्यवस्थापन उपक्रम

सर्वसमावेशक वाहतूक पर्यायी आराखडा तयार करून विभागीय आयुक्त आणि पुणे युनिफाइड मेट्रोपॉलिटन ट्रान्सपोर्ट अथॉरिटी (PUMTA) यांच्याकडून मंजूर करण्यात आला.
विद्यापीठ चौक, पाषाण रोड, अभिमन्यू रोड आणि बाणेर रोड असा वर्तुळाकार वाहतूक मार्ग डिसेंबर 2021 मध्ये अंमलात आणण्यात आला.
वाहतुकीचा प्रवाह सुरळीत ठेवण्यासाठी, गणेशखिंड रस्त्यांचे मंजूर विकास ओरराखड्यानुसार ४५ मी मी स्टार रुदाने रुंदीकरण करण्यात येत आहे.
रस्ता रुंदीकरणामुळे प्रभावित झालेल्या झाडांसाठी पुनर्लागवडीचा आराखडा अंमलात आणण्यात आला.
वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी कृषी महाविद्यालय कॅम्पसमधून पर्यायी रस्ता पूर्ण करण्यात आला.

प्रकल्प प्रगती आणि पूर्णता कालमर्यादा

मेट्रोसह एकात्मिक डबल-डेकर उड्डाणपुलाचे बांधकाम मूळत: नोव्हेंबर 2024 पर्यंत पूर्ण होणे अपेक्षित होते. मात्र विविध परवानग्या व युटिलिटी-संबंधित अडचणींमुळे प्रकल्पाची कालमर्यादा वाढविण्यात आली आहे.